TS.Dương Hoa Xô tham quan ruộng ngô biến đổi gen tại Mỹ, nước có tới 90% diện tích cây ngô chuyển gen 
 

Tôi cho rằng, đây là việc cần làm vì nếu chúng ta sớm đưa được giống ngô biến đổi gen vào trồng thì sẽ phần nào giải được bài toán thiếu hụt nguyên liệu, vì giống biến đổi gen có ưu điểm: hạn chế được sâu đục thân và hạn chế được hao hụt năng suất, từ đó sản lượng ngô sẽ tăng ít nhất từ 10 – 15%.

Ngoài ra, ngô biến đổi gen sẽ làm giảm việc phun thuốc trừ sâu, trừ cỏ nên có lợi lớn cho môi trường. Thời gian qua, Bộ NN - PTNT đã cấp giấy phép khảo nghiệm hạn chế và khảo nghiệm diện rộng cho 3 Công ty: Công ty Monsanto Thái Lan với 3 giống ngô chuyển gen gồm MON 89034; NK 603 và MON 89034 x NK 603; Công ty Syngenta Việt Nam với 2 giống ngô chuyển gen BT 11 và GA 21; Công ty TNHH Pioneer Hi-Bred Việt Nam với 1 giống ngô chuyển gen TC1507. Đáng mừng là diện tích khảo nghiệm vừa qua đã cho kết quả tốt và cuối năm sẽ có kết quả gửi lên Hội đồng an toàn sinh học để đánh giá.

Tuy nhiên, việc đưa giống ngô biến đổi gen vào sản xuất đại trà nhanh hay muộn còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố, nhiều ban ngành nên đòi hỏi phải làm rất tích cực. Cụ thể, Hội đồng an toàn sinh học sau khi đánh giá sẽ trình lên Bộ NN-PTNT và chuyển qua cho Bộ TN-MT. Nếu Bộ TN-MT chấp nhận kết quả khảo nghiệm thì cây ngô biến đổi gen mới chính thức được đưa vào sản xuất khoảng cuối năm 2012.

Cũng đã có ý kiến bày tỏ sự lo ngại về tính an toàn của cây trồng biến đổi gen đối với môi trường và sức khỏe người tiêu dùng. TS nhận thấy sự lo ngại đó có cơ sở không?

Tôi cho rằng sự lo ngại đó không có cơ sở vì chưa có bằng chứng nào cho thấy cây trồng biến đổi gen gây ra những tác hại về sức khỏe cho con người cũng như môi trường. Cụ thể, ngay khi đưa vào khảo nghiệm, trọng tâm mà Bộ NN-PTNT yêu cầu là phải đánh giá về mức độ an toàn sinh học.

Lo lắng của Bộ là liệu cây trồng chuyển gen có ảnh hưởng đến sự đa dạng của quần thể các loại côn trùng? Vấn đề này chúng ta có thể yên tâm vì kết quả khảo nghiệm khẳng định không thấy có sự khác biệt về mật độ côn trùng (không chủ đích) trên lô đối chứng.

Còn về vấn đề người tiêu dùng, cũng chưa hề có bằng chứng nào cho thấy tác hại của cây biến đổi gen như lo ngại của một số người. Tất nhiên, khi một loại thực phẩm mới xuất hiện bao giờ cũng bị mọi người đón nhận với thái độ thận trọng, cảnh giác, nhưng thực tế các nước phát triển nhất thế giới hiện nay đều đang sử dụng thực phẩm biến đổi gen rất nhiều rồi!

Vì sao họ lại thế? Có thể nói tóm tắt thế này: Phát triển cây biến đổi gen có nghĩa là ta có thể tạo ra các đặc tính cây trồng mong muốn, với các đặc tính nông học như: Kháng sâu bệnh, cỏ dại; Chống chịu các điều kiện khắc nghiệt: khô hạn, ngập úng, mặn; Thay đổi các đặc tính cho chế biến: hàm lượng dầu, tinh bột, protein cao; Thay đổi các đặc tính cho tiêu dùng: chất lượng dinh dưỡng giàu Vitamin A, E, protein; Giảm các chất không mong muốn như: cafein, nicotine, chất gây dị ứng; Tạo sản phẩm y học: vacxin, dược liệu…

TS nói rằng, cây trồng biến đổi gen là xu hướng chung, tất yếu của thế giới. Vậy bằng chứng cụ thể ở các nước thế nào? Liệu VN có thể bắt kịp với những tiến bộ về cây trồng biến đổi gen của các nước?

Về diện tích cây biến đổi gen thì hiện Mỹ đang đứng đầu với 90% diện tích cây ngô và 85% diện tích cây đậu nành là cây trồng chuyển gen. Ngoài Mỹ, nhiều nước Nam Mỹ đặc biệt là Braxin, Achentina cũng có diện tích cây biến đổi gen lớn; Châu Á thì có Ấn Độ đang trồng ngô, đậu nành và đặc biệt là bông giống chuyển gen với diện tích bông đứng đầu thế giới. Ngoài ra còn có Trung Quốc, Ấn Độ, Philippin; Châu Âu thì có Tây Ban Nha, Slovakia… trồng rất nhiều cây biến đổi gen.

Năm 2010 theo kết quả tổng hợp thì toàn thế giới đã có 15,4 triệu nông dân, tại 29 nước, trồng 148 triệu ha (tăng 10% hoặc 14 triệu ha) so với năm 2009. Hiện các loại cây trồng biến đổi gen trên thế giới gồm: Đậu nành, cây Alfafa, bông, ngô, lúa, cải dầu, đu đủ, bầu bí. Đặc biệt, có những tập đoàn đa quốc gia lớn như Monsanto (Mỹ) mỗi năm bỏ ra khoảng 800 triệu USD để nghiên cứu về cây biến đổi gen, trong đó chi phí sản xuất mỗi giống chuyển gen từ 50 – 100 triệu USD và mất khoảng thời gian từ 8 – 10 năm.

Riêng tại VN cũng đã có một số nghiên cứu như chuyển gen vào cây ngô, cà chua và Bộ NN-PTNT cũng đang duyệt nghiên cứu một số đề tài như chuyển gen kháng hạn, kháng bệnh bạc lá, kháng mặn trên cây lúa. Nhưng phạm vi chủ yếu vẫn trong phòng thí nghiệm. Vì thế, việc tập trung ứng dụng các thành quả cây trồng chuyển gen của thế giới đã làm đang được quan tâm, trước hết là khảo nghiệm giống ngô chuyển gen.

Hiện diện tích bắp tại VN khoảng 1 triệu ha, tuy nhiên lại trồng rải rác và manh mún ở nhiều vùng miền. Vì thế, việc ứng dụng loại giống biến đổi gen vào sản xuất đại trà sẽ rất khó khăn, đòi hỏi nhiều công sức và thời gian, tùy thuộc vào khả năng cung ứng của đơn vị giống, sự tiếp nhận của nông dân, giá giống cao hay thấp…

Nói chung, việc ứng dụng của ta hiện còn rất chậm, cần phải có sự đột phá trong cách nghĩ, cách làm của nhiều Bộ, ngành trong thời gian tới để cây ngô biến đổi gen sớm có mặt trên đồng ruộng VN.

Xin cảm ơn TS!